12/28/08

Jabberwocky- Ένα 'Ανόητο' Ποίημα



'Jabberwocky' σημαίνει κυριολεκτικά ασυναρτησία και ήταν ο συγγραφέας αυτού του ποιήματος που γέννησε μια νέα λέξη (στ' αγγλικά) για την ασυναρτησία. Δεν ξέρω εάν ο Lewis Carroll ήταν πραγματικά αυτιστικός, όπως μερικοί υποθέτουν, αλλά είμαι σίγουρος πως αυτή είναι μια πραγματικά αυτιστική υπόθεση. Θεωρώ το ποίημα επάνω από κάθε μετάφραση είτε στα ελληνικά είτε στα αγγλικά. Για μερικές από τις σημασίες των λέξεων μπορείτε να κοιτάξετε στο λήμμα 'Jabberwocky', της Wikipedia. Ίσως στο μέλλον να επιχειρήσω μια μετάφραση εάν αυτό έχει νόημα και είμαι βέβαιος ότι στο μέλλον θα γράψω ένα (ακόμη) 'ανόητο ποίημα' (nonsense poem) ο ίδιος . Πιστεύω ότι υπάρχουν δύο κατηγορίες ποιημάτων ασυναρτησιών. Ένας συγγραφέας ή ένας κριτικός ποίησης πρέπει πάντα να ξέρει για ένα ποίημα σε ποια από τις δύο κατηγορίες ανήκει, την 'καλή' ή την 'κακή'. Ποια είναι η τελική ένδειξη; Υποθέτω ένα συναίσθημα αποδοχής και, επιπλέον, ο παρερχόμενος χρόνος:



'Twas brillig, and the slithy toves
Did gyre and gimble in the wabe;
All mimsy were the borogoves,
And the mome raths outgrabe.

"Beware the Jabberwock, my son!
The jaws that bite, the claws that catch!
Beware the Jubjub bird, and shun
The frumious Bandersnatch!"

He took his vorpal sword in hand:
Long time the manxome foe he sought—
So rested he by the Tumtum tree,
And stood awhile in thought.

And as in uffish thought he stood,
The Jabberwock, with eyes of flame,
Came whiffling through the tulgey wood,
And burbled as it came!

One, two! One, two! and through and through
The vorpal blade went snicker-snack!
He left it dead, and with its head
He went galumphing back.

"And hast thou slain the Jabberwock?
Come to my arms, my beamish boy!
O frabjous day! Callooh! Callay!"
He chortled in his joy.

'Twas brillig, and the slithy toves
Did gyre and gimble in the wabe;
All mimsy were the borogoves,
And the mome raths outgrabe.


12/25/08

‘Σκοτώνοντας’ έναν Ελέφαντα

Salvador, Dali, Space elephant, 1977-1984.

“Μα δεν σκόπευα να σκοτώσω τον ελέφαντα. Τον κοίταζα να σωριάζεται στο γρασίδι με τα μπροστινά του πόδια, μ’ εκείνον τον επιβλητικό τρόπο που οι ελέφαντες έχουν...’’
George Orwell, Shooting an Elephant, 1936

‘‘Τελικά ο ελέφαντας πέθανε;’’ Θα ρώταγε κάποιος. Στη συγκεκριμένη περίπτωση ίσως και να μην έχει τόση σημασία, αφού πρόκειται για ένα ‘σχήμα λόγου.’ Θα μπορούσαμε αλλιώς να πούμε ότι πρόκειται για μια φράση σε σχήμα ελέφαντα. Ή απλούστερα μια ακόμη ‘ανόητη’ στροφή, μια ποιητική μορφή ασυναρτησίας, που συνήθως γράφεται για χιουμοριστικό σκοπό, που είναι σκόπιμα και ανοικτά παράδοξη, ηλίθια, ειρωνική, ιδιότροπη, ή απλά παράδοξη. Κάποια κείμενα του κινήματος Dada θα μπορούσαν να θεωρηθούν τέτοια. Σε κάποιες δε περιπτώσεις, το χιούμορ των ‘ανόητων’ ποιημάτων βασίζεται στην ασυμβατότητα φράσεων που παρότι γραμματικά στέκουν, δεν βγάζουν νόημα, όπως π.χ. στη φράση:

“‘I see’ said the blind man to his deaf and dumb daughter as he picked up his hammer and saw.”

Το Dada συνήθως συνδέεται με την ‘ανόητη’ ποίηση. Το Dada υπήρξε μια νέα τάση στην τέχνη που εμφανίστηκε στις αρχές του προηγούμενου αιώνα και υπήρξε προάγγελος του σουρεαλισμού. Η ίδια η λέξη Dada μάλλον προδίδει το αστείο της περιστάσεως, αφού μπορεί να σταθεί από μόνη της σαν ανέκδοτο! Είναι φοβερά απλό: Στα Γαλλικά σημαίνει ‘παιδικό αλογάκι.’ Στα Γερμανικά ‘αντίο,’ ‘παράτα μας,’ ‘τα λέμε.’ Στα Ρουμάνικα ‘Ναι, πράγματι, έχεις δίκιο, αυτό είναι.’ Κοκ.

Τι μπορεί άραγε να είναι ένας ελέφαντας;


The Elephant Celebes, 1921, Max Ernst

Ο Ελέφαντας της Κελέβης είναι πλέον ένα είδος υπό εξαφάνιση. Θα έλεγα πως ήταν πάντα, καθώς δεν υπήρξε στην πραγματικότητα. Θα ήταν μάλλον δύσκολο να σκεφτούμε τι είχε ο Ernst στο μυαλό του όταν ζωγράφιζε τον ομώνυμο πίνακα. Θεωρείται πως το σώμα του ‘ελέφαντα’ ζωγραφίστηκε με βάση το σχήμα ενός πήλινου αγγείου (Konkombwa το όνομα) που χρησιμοποιείται στην Αφρική, αλλά μια κοινή σόμπα θα έκανε την ίδια δουλειά. Έτσι κι αλλιώς τα διάσπαρτα στοιχεία του πίνακα αντιπροσωπεύουν χαρακτηριστικά σουρεαλιστικά σύμβολα. Το αποκεφαλισμένο άγαλμα για παράδειγμα που νεύει προς το κεφάλι του ‘μινώταυρου’ που βρίσκεται στην άκρη της προβοσκίδας, δείχνει να αναζητά το έτερον ήμισύ του, κοκ.

Θα έλεγα πως ο Ελέφαντας της Κελέβης είναι ένα είδος μηχανικού τέρατος, με όλη την έννοια της πολεμικής τεχνολογίας που είχε ήδη κοστίσει έναν Ευρωπαϊκό πόλεμο (εννοώ τον 1ο ‘Παγκόσμιο.’) Από κει και πέρα η ‘Κελέβη’ εκτός από νησί της Ινδονησίας είναι και μια ‘ανόητη’ λέξη η οποία αναφέρεται (όπως ο Ernst αναφέρει) στο παρακάτω Γερμανικό σχολικό ποίημα:

The elephant from [C]elebes
has sticky, yellow bottom grease
The elephant from Sumatra
always fucks his grandmamma
The elephant from India
can never find the hole ha-ha

-

Ο ελέφαντας της Κελέβης
έχει παχύ, κίτρινο λίπος στον πισινό
Ο ελέφαντας από τη Σουμάτρα
πάντοτε πηδάει τη γιαγιά του
Ο ελέφαντας από την Ινδία
Δεν μπορεί να βρεί την τρύπα χα-χα

Περιλαμβάνω τέλος ένα ‘ανόητο’ ποίημα του Edward Lear, για την Ελλάδα:

SPOTS OF GREECE
Papa once went to Greece,
And there I understand
He saw no end of lovely spots
About that lovely land.
He talks about these spots of Greece
To both Mama and me
Yet spots of Greece upon my dress
They can’t abear to see!
I cannot make it out at all—
If ever on my Frock
They see the smallest Spot of Greece
It gives them quite a shock!
Henceforth, therefore—to please them both
These spots of Greece no more
Shall be upon my frock at all—
Nor on my Pinafore.

-

ΛΕΚΕΔΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
Ο Μπαμπάς κάποτε πήγε στην Ελλάδα
Κι εκεί απ’ ότι κατάλαβα
Δεν έβλεπε τέλος στα όμορφα μέρη
Σ’ αυτήν την όμορφη χώρα.
Μιλάει γι’ αυτά τα μέρη της Ελλάδας
Στη Μαμά και σε μένα
Μα λεκέδες της Ελλάδας πάνω στο φόρεμά μου
Δεν αντέχουν να δουν!
Δεν μπορώ να το καταλάβω-
Αν ποτέ πάνω στο Παλτό
Δουν το μικρότερο Λεκέ της Ελλάδας
Παθαίνουν ένα απαίσιο σοκ!
Από τότε, οπότε- για να ικανοποιήσω και τους δυο
Αυτοί οι λεκέδες της Ελλάδας
Δεν θα είναι πλέον πάνω στο παλτό-
Ούτε στην Ποδιά μου!




Orwell nonsense poems
Orwell, shooting an elephant
Edward Lear’s Home page
Elephant Celebes, Tate collection
Τα ποιήματα στα Ελληνικά σε δική μου ‘Ανόητη’ μετάφραση

12/22/08

Η αρχή της μη παρέμβασης



Το βασικό υπαρξιακό μας δίλημμα

Η προσωπική μας μοναξιά είναι σαν το πάπλωμα του κρεβατιού που κοιμόμαστε. Λέμε πως κρυώνουμε και το χρησιμοποιούμε για να ζεσταθούμε. Αυτός ο διπλός χαρακτήρας της μοναξιάς μας, ο οποίος πιστεύω έχει τις ρίζες του στην ίδια μας την ύπαρξη και συνείδηση ως ανεξάρτητη ταυτότητα, μας κάνει να αναρωτιόμαστε αν υπάρχει κάποιος άλλος άνθρωπος σε αυτόν τον κόσμο που να μπορεί να μας καταλάβει. Με άλλα λόγια αν υπάρχει κάποιος άλλος άνθρωπος έτοιμος να μοιραστεί το πάπλωμά μας. Παρακαλώ, το μοναδικό μας πάπλωμα.


Η εξίσωση του Drake

Πρόκειται για μια εξίσωση στο πεδίο της εξωβιολογίας σε μια προσπάθεια υπολογισμού του πιθανού αριθμού εξωγήινων πολιτισμών, με τους οποίους θα μπορούσαμε να έρθουμε σε επαφή, μέσα στο γαλαξία μας. Ο ίδιος ο Drake έδωσε τον αριθμό 10, ενώ οι εκτιμήσεις κυμαίνονται από κοντά στο 0 έως και μερικές χιλιάδες. Σε ό,τι αφορά την κριτική, έχει ειπωθεί πως οι παράμετροι που χρησιμοποιεί ο Drake είναι βγαλμένες από την καθημερινή μας ζωή, πάνω στη Γη, επομένως δε θα μπορούσαν να αποδώσουν ούτε κατά προσέγγιση το τι συμβαίνει μέσα στο γαλαξία μας. Θα είχε επίσης ενδιαφέρον να εφαρμόσουμε την εξίσωση του Drake ή μία παραλλαγή της για να διαπιστώσουμε ποια είναι η πιθανότητα και πόσοι άλλοι άνθρωποι υπάρχουν π.χ. σε ακτίνα 100 μέτρων γύρω μας. Θα είχε πραγματικά μεγάλη 'πλάκα' να βγάζαμε ένα αποτέλεσμα κοντά στο μηδέν, αλλά αυτό ας το αφήσουμε σαν μια άλλη ιστορία.


Το παράδοξο της ανθρώπινης απομόνωσης

Ας θεωρήσουμε λοιπόν πως δεν είμαστε μόνοι μας. Γύρω μας ο κόσμος βρίθει από ζωή, πυκνοκατοικημένος σαν μια κυψέλη ή μια πολυκατοικία, αλλά σε μία πολύ μεγαλύτερη κλίμακα έτσι ώστε από μακριά το σύμπαν να μοιάζει ακατοίκητο. Αυτό το παράδοξο της ανθρώπινης απομόνωσης διαπίστωσε και ο Fermi. Πρόκειται δηλαδή για μια φαινομενική αντίφαση μεταξύ των υψηλών (ή τουλάχιστον μη μηδενικών) πιθανοτήτων της ύπαρξης εξωγήινων πολιτισμών από τη μια, και την έλλειψη στοιχείων που να τεκμηριώνουν κάτι τέτοιο από την άλλη. Και δεν αναφερόμαστε στα πράσινα (προς το γκριζωπό) ανθρωπάκια του Roswell φυσικά. Μιλάμε για πραγματικά στοιχεία. Έστω μιαν ηλεκτρομαγνητική λήψη των δικών τους προγραμμάτων. Εξού και η φράση "Η μεγάλη Σιωπή" (Great Silense). Κατ' εμένα πάντως αυτό δεν είναι παράδοξο. Τα 200 χρόνια των τηλεπικοινωνιών μας είναι τίποτε μπροστά στις κοσμικές κλίμακες. Η διάμετρος του γαλαξία μας είναι 100.000 έτη φωτός, ενώ περιέχει 200.000.000.000 ήλιους. Αυτό σημαίνει ένας ήλιος κάθε 2.000.000 έτη φωτός. Αν υποθέσουμε πως ένας εξωγήινος πολιτισμός από μία τέτοια απόσταση έχει στείλει κάποτε προς εμάς ένα σήμα, η πιθανότητα να το λάβουμε είναι 200: 2.000.000, δηλαδή 1 στις 10.000. Προφανώς οι πιθανότητες δεν είναι με το μέρος μας, συμπεριλαμβάνοντας αν θέλετε και τη συνήθη μας αδιαφορία.


Η αρχή της μη παρέμβασης (πολιτική)

Πρόκειται για μια συνθήκη στις διεθνείς σχέσεις, όπου το ένα κράτος δεν μπορεί να παρέμβει στην πολιτική άλλου κράτους, στα πλαίσια των αρχών της αυτοδιάθεσης και ακεραιότητας. Θα προσέξατε βέβαια πως, όπως και με τις αρχές της φυσικής, οι αρχές της πολιτικής ισχύουν για να παραβιάζονται.


Η υπόθεση του ζωολογικού κήπου (zoo hypothesis)

Υπάρχει πάντως και μια άλλη, διαφορετική, προσέγγιση του θέματος, ότι δηλαδή οι εξωγήινοι πολιτισμοί υπάρχουν, ότι θέλουμε να τους δούμε, αλλά ότι δεν παρεμβαίνουν. Μας παρακολουθούν διακριτικά, στα πλαίσια κάποιας προσυννενοημένης (από ποιους άραγε;) παγγαλαξιακής συμφωνίας, μία υπερδιεθνής συνθήκη μη παρέμβασης. Φαντάζομαι βέβαια ότι θα έχετε ήδη καταλάβει το πρόβλημα αυτής της υπόθεσης. Είναι υπερβολικά αγαθή. Θυμηθείτε, για να μη φτάσουμε μακριά, τι έκαναν οι λευκοί όταν πάτησαν το πόδι τους στην Αμερική, για να καταλάβετε έτσι και μας βρουν 'εκείνοι' τι θα μας κάνουν...


Η απαγορευτική αρχή του Pauli

Πρόκειται για μια από τις θεμελιώδεις αρχές της κβαντομηχανικής, η οποία λέει ότι δύο παρόμοια φερμιόνια (σκεφτείτε ηλεκτρόνια) δεν μπορούν να βρίσκονται στην ίδια κβαντική κατάσταση ταυτόχρονα. Η αρχή του Pauli βρίσκει μια συνήθη εφαρμογή στην 'τακτοποίηση' των ηλεκτρονίων στις στοιβάδες των ατόμων, όπου αν υπάρχουν δύο ηλεκτρόνια στην ίδια στοιβάδα, θα έχουν απαραίτητα αντίθετα spin. Η αρχή του Pauli ωστόσο έχει γενική ισχύ. Πουθενά μέσα στο σύμπαν δεν υπάρχουν την ίδια στιγμή δυο ίδια σωματίδια, επομένως και καταστάσεις, φαινόμενα, γεγονότα, αντικείμενα, οργανισμοί, άνθρωποι, πολιτισμοί, κοκ.


Η αρχή της μη παρέμβασης (στη φυσική)- Επέκταση στο μακρόκοσμο

Υπάρχει άραγε μέσα στο σύμπαν κάποια άλλη, κρυφή, παράμετρος η οποία μας εμποδίζει κατά κάποιον τρόπο να έρθουμε σε επαφή με εξωγήινους πολιτισμούς και την οποία την αγνοούμε; Μήπως υπάρχει κάποια επέκταση της απαγορευτικής αρχής του Pauli στο μακρόκοσμο, ώστε να έχουμε μια σαφή εικόνα των 'κυριαρχικών μας δικαιωμάτων' σαν ανθρώπινη ράτσα, χωρίς να κάνουμε κάθε φορά κουτούς υπολογισμούς ταχυτήτων και αποστάσεων για να δούμε πόσο απέχουν από εμάς οι πιθανοί μας διαστημικοί γείτονες; Υπάρχει άραγε μια κοσμική Αρχή της μη παρέμβασης; Πώς θα μπορούσαμε να τη συλλάβουμε;


Η θεωρία των Δ-βρανών (D- branes)

Μπορούμε να φανταστούμε ένα λουλούδι με τα πέταλα. Ή ένα σφουγγάρι με οπές. Το λουλούδι (ή σφουγγάρι) είναι το σύμπαν. Πιο σωστά είναι το πανσύμπαν (multiverse). Το κάθε πέταλο του λουλουδιού (ή κάθε τμήμα μεταξύ οπών του σφουγγαριού), είναι και μια βράνη. Πάνω σε μια βράνη μπορεί να υπάρξει ένα σύμπαν σαν μια σταγόνα του νερού. Μπορούμε άραγε να υποθέσουμε ότι πάνω σε κάθε βράνη μπορεί να υπάρξει μόνο ένα σύμπαν (και ίσως ένα επιπλέον 'αντίθετο' σύμπαν αντιύλης); Η γνώση μου εδωπέρα με εγκαταλείπει. Θα μπορούσαμε πάντως να φανταστούμε μέσα στον υπερχώρο (πανσύμπαν) μια τέτοια διαστρωμάτωση βρανών ή στοιβάδων, όπου να διευθετούνται οι πολιτισμοί σε τακτές αποστάσεις και σαφώς καθορισμένα όρια. Αλλά αυτό εξηγεί, έστω και ενδεικτικά, όχι μόνο το γιατί οι αποστάσεις είναι τεράστιες έως ανυπέρβλητες, αλλά και το γιατί δε θα μπορούσε να υπάρξει ένας άλλος πολιτισμός 'κοντά' μας. Το σύμπαν φαίνεται ότι έχει ήδη προνοήσει ώστε η εξέλιξη πολιτισμών να γίνεται ανεξάρτητα και παράλληλα, ενώ οι όποιες συναντήσεις και συμβιώσεις να έρχονται με την πάροδο του χρόνου, γιατί σε αντίθετη περίπτωση τα αποτελέσματα θα ήταν μάλλον καταστροφικά.


Ηθελημένη άγνοια κι επίγνωση

Πώς λοιπόν θα άρουμε αυτό το πρόβλημα της μεγάλης κοσμικής μοναξιάς μας; Με ποιον τρόπο θα επικοινωνήσουμε με τα μακρινά κι αλλόκοτα γαλαξιακά μας ξαδέλφια; Πώς θα προσεγγίσουμε τον άγνωστο της διπλανής μας πόρτας γείτονα; Αν του χτυπήσουμε την πόρτα μπορεί να ενοχληθεί. Αν βάλουμε εκρηκτικά στο εργαστήριο, μπορεί να ανοίξουμε μιαν άλλη διάσταση και να αφανιστεί ο κόσμος μας. Μήπως κατά λάθος τους πατήσαμε σαν τα μυρμήγκια και δεν το πήραμε είδηση; Ή μήπως όταν θα έρθουν εκείνοι δε θα ζήσουμε για να το θυμόμαστε; Όποια κι αν είναι η εξήγηση, μπορούμε να κρατήσουμε το εξής: Η κοσμολογική απαγορευτική αρχή ή αρχή της μη παρέμβασης έχει κι ένα ψυχικό αντίκτυπο. Σκεφτείτε μόνο σε περίπτωση επαφής το προσωπικό και πολιτισμικό σοκ. "Κι αν τους χαστουκίζανε φαντάσματα, αυτοί λέγανε πως ήταν ο αέρας", όπως έλεγε και ο ποιητής.


Chris Tselentis, 2008 (c) The principle of non- intervention.

12/18/08

Ουρσονάτα- Ένα ηχοποίημα

"Το να εξηγήσει κάποιος τις παραλλαγές και συνθέσεις των θεμάτων θα ήταν κουραστικό στο τέλος και επιζήμιο για την απόλαυση του να διαβάζει κάποιος και να ακούει... Τα γράμματα που χρησιμοποιούνται προφέρονται όπως στα Γερμανικά... Τα γράμματα βέβαια δίνουν μια μάλλον ατελή εικόνα για την απαγγελλόμενη σονάτα. Όπως και με κάθε τυπωμένη μουσική, πολλές μεταφράσεις είναι δυνατές. Όπως με κάθε άλλο κείμενο, η σωστή ανάγνωση χρειάζεται και την απαραίτητη φαντασία. Ο ίδιος ο αναγνώστης πρέπει να εργαστεί σοβαρά ώστε να γίνει ένας αυθεντικός αναγνώστης. Οπότε, είναι η δουλειά παρά οι απορίες ή η απερίσκεπτη κριτική που θα βελτιώσει τις αντιληπτικές δυνατότητες του αναγνώστη. Το δικαίωμα της κριτικής έχουν αυτοί που έχουν φτάσει στην πλήρη κατανόηση..."

Kurt Schwitters

Τι είναι τελικά ένα ποίημα; Ίσως πρόκειται απλά για μία προσωπική μετάφραση παρά οτιδήποτε άλλο. Η ποίηση πέρασε από ένα πρώτο 'αρχαϊκό' στάδιο, όπου το ποίημα ήταν είτε λυρικό είτε έπος. Αυτή η ιστορία κράτησε μέχρι τον 19-20 αι., οπότε ο κουρασμένος ποιητής του παρελθόντος έψαξε νέες φόρμες έκφρασης. Κάπως έτσι θα γεννήθηκε και το 'ασυνάρτητο ποίημα' (nonsense poem), όπου πλέον το ποίημα είναι απαλλαγμένο από κάθε είδους νόημα και σημασία. Απομένει άραγε η συμμετρία (αρμονία) ως το τελευταίο και αναγκαίο στοιχείο της ποίησης; Στη σύγχρονη φυσική οι συμμετρίες (και υπερσυμμετρίες) είναι πράγματι το ύστατο καταφύγιο για την έκφραση των ορθών φυσικών συμπερασμάτων. Ισχύει το ίδιο και για την ποίηση; Μήπως η ποίηση γεννιέται ακριβώς μέσα από κάποια ρήξη της αρμονίας; Μήπως εκεί βρίσκεται η μαγεία ενός ποιήματος;

Αν δεν είχα ακούσει πρόσφατα την 'Ουρσονάτα' του Kurt Schwitters αυτό θα πίστευα. Πρόκειται για ένα 'ηχοποίημα' (sound poem). Όχι απλώς είναι ένα ποίημα χωρίς νόημα, αλλά και οι λέξεις δεν είναι λέξεις αλλά συμπλέγματα γραμμάτων. Αν πάντως κάποιος ακούσει το ποίημα του Schwitters (παρακάτω) θα διαπιστώσει ότι παρά την ασυναρτησία, μοιάζει ο απαγγέλλων να έχει την πρόθεση της αρμονίας. Σαν να ακούει κάποιος έναν άνθρωπο ο οποίος προσπαθεί να μιμηθεί ένα καναρίνι. Η Ουρσονάτα για μένα ήταν μία αποκάλυψη, την έχω ακούσει αμέτρητες φορές και μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι προσπαθώντας να την απαγγείλω, μαζί με τον Schwitters, απαλλάσσομαι από τις πάμπολλες γλωσσικές μου νευρώσεις. Αρμονική πρωτοπορία λοιπόν συν λογοθεραπεία σ' ένα και μόνο ποίημα:


Fümms bö wö tää zää Uu,
pögiff,
kwii Ee.
1
Oooooooooooooooooooooooo,6
dll rrrrr beeeee bö
dll rrrrr beeeee bö fümms bö, (A)
rrrrr beeeee bö fümms bö wö,
beeeee bö fümms bö wö tää,
bö fümms bö wö tää zää,
fümms bö wö tää zää Uu:
5


primera parte:
tema 1:
Fümms bö wö tää zää Uu,
pögiff,
Kwii Ee.
1
tema 2:
Dedesnn nn rrrrr,
Ii Ee,
mpiff tillff too,
tillll,
Jüü Kaa?
2
tema 3:
Rinnzekete bee bee nnz krr müü?
ziiuu ennze, ziiuu rinnzkrrmüü,
3
rakete bee bee, 3a
tema 4
Rrummpff tillff toooo?
4


exposición:
Ziiuu ennze ziiuu nnzkrrmüü,
Ziiuu ennze ziiuu rinnzkrrmüü
ü3
rakete bee bee? rakete bee zee.ü3a


desarrollo:
Fümms bö wö tää zää Uu,
Uu zee tee wee bee fümms.
ü1
rakete rinnzekete
rakete rinnzekete (B)
rakete rinnzekete
rakete rinnzekete
rakete rinnzekete
rakete rinnzekete
Beeeee
ü3+
3a

böwö
fümmsbö
böwörö
fümmsböwö
böwörötää
fümmsböwötää
böwörötääzää
fümmsböwötääzää
böwörötääzääUu
fümmsböwötääzääUu
böwörötääzääUu pö
fümmsböwötääzääUu pö
böwörötääzääUu pögö
fümmsböwötääzääUu pögö
böwörötääzääUu pögiff
fümmsböwötääzääUu pögiff
kwiiEe.
1
rakete rinnzekete
rakete rinnzekete (C)
rakete rinnzekete
rakete rinnzekete
rakete rinnzekete
rakete rinnzekete
Beeeee
ü3+
3a

böwö
fümmsbö
böwörö
fümmsböwö
böwörötää
fümmsböwötää
böwörötääzää
fümmsböwötääzää
böwörötääzääUu
fümmsböwötääzääUu
böwörötääzääUu pö
fümmsböwötääzääUu pö
böwörötääzääUu pögö
fümmsböwötääzääUu pögö
böwörötääzääUu pögiff
fümmsböwötääzääUu pögiff
kwiiEe.
1





rakete rinnzekete
rakete rinnzekete (C)
rakete rinnzekete
rakete rinnzekete
rakete rinnzekete
rakete rinnzekete
Beeeee
ü3+
3a

böwö
fümmsbö
böwörö
fümmsböwö
böwörötää
fümmsböwötää
böwörötääzää
fümmsböwötääzää
böwörötääzääUu
fümmsböwötääzääUu
böwörötääzääUu pö
fümmsböwötääzääUu pö
böwörötääzääUu pögö
fümmsböwötääzääUu pögö
böwörötääzääUu pögiff
fümmsböwötääzääUu pögiff
kwiiEe.
1
rakete rinnzekete
rakete rinnzekete (D)
rakete rinnzekete
rakete rinnzekete
rakete rinnzekete
rakete rinnzekete
Beeeee
ü3+
3a





böwö
böwö
böwö
böwö
böwö
böwö
böwörö
böwörö
böwörö
böwörö
böwörö
böwörö
böwöböpö
böwöböpö
böwöböpö
böwöböpö
böwöböpö
böwöböpö
böwöröböpö
böwöröböpö
böwöröböpö
böwöröböpö
böwöröböpö
böwöröböpö
böwörötääböpö
böwörötääböpö
böwörötääböpö
böwörötääböpö
böwörötääböpö
böwörötääböpö
böwörötääböpö
böwörötääzääböpö
böwörötääzääböpö
böwörötääzääböpö
böwörötääzääböpö
böwörötääzääböpö
böwörötääzääböpö
böwörötääzääUu böpö
böwörötääzääUu böpö
böwörötääzääUu böpö
böwörötääzääUu böpö
böwörötääzääUu böpö
böwörötääzääUu böpö
böwörötääzääUu pögö
böwörötääzääUu pögö
böwörötääzääUu pögö
böwörötääzääUu pögö
böwörötääzääUu pögö
böwörötääzääUu pögö
böwörötääzääUu pöggiff
böwörötääzääUu pöggiff
böwörötääzääUu pöggiff
böwörötääzääUu pöggiff
böwörötääzääUu pöggiff
böwörötääzääUu pöggiff
fümmsböwötääzääUu pöggiff
fümmsböwötääzääUu pöggiff
fümmsböwötääzääUu pöggiff
fümmsböwötääzääUu pöggiff
fümmsböwötääzääUu pöggiff
fümmes bö wö tää zää Uu,
pöggiff,
kwiiee
kwiiee
kwiiee
kwiiee
kwiiee
kwiiee.
1
Dedesnn nn rrrrr, (E)
Ii Ee,
mpiff tillff toooo,
Dedesnn nn rrrrr,
desnn nn rrrrr
nn nn rrrrr
nn rrrrr
Iiiii
Eeeee
m
mpe
mpff
mpiffte
mpiff tilll
mpiff tillff
mpiff tillff toooo,
Dedesnn nn rrrrr, Ii Ee, mpiff tillff toooo,
Dedesnn nn rrrrr, Ii Ee, mpiff tillff toooo, tillll
Dedesnn nn rrrrr, Ii Ee, mpiff tillff toooo, tillll,Jüü-Kaa?llll,Jüü-Kaa?
(cantado)
2
Fümms bö wö tää zää Uu, pögiff, kwii Ee.
Dedesnn nn rrrrr, Ii Ee, mpiff tillff toooo, tillll, Jüü-Kaa?
Rinnzekete bee bee nnz krr müüüü, ziiuu ennze ziiuu
rinnzkrrmüüüü,
Rakete bee bee.
ü
1
2
3
Zikete bee bee (F)
Rinnzekete bee bee
Rakete bee bee
Zikete bee bee ennze
Rinnzekete bee bee ennze
Rakete bee bee ennze
Zikete bee bee nnz krr
Rinnzekete bee bee nnz krr
Rakete bee bee nnz krr
Zikete bee bee nnz krr müüüü
Rinnzekete bee bee nnz krr müüüü
Rakete bee bee nnz krr müüüü
Zikete bee bee nnz krr müüüü, ziiuu
Rinnzekete bee bee nnz krr müüüü, ziiuu
Rakete bee bee nnz krr müüüü, ziiuu
Zikete bee bee nnz krr müüüü, ziiuu ennze
Rinnzekete bee bee nnz krr müüüü, ziiuu ennze
Rakete bee bee nnz krr müüüü, ziiuu ennze
Zikete bee bee nnz krr müüüü, ziiuu ennze ziiuu rinnzkrrmüüüü
Rinnzekete bee bee nnz krr müüüü, ziiuu ennze ziiuu rinnzkrrmüüüü
Rakete bee bee nnz krr müüüü, ziiuu ennze ziiuu rinnzkrrmüüüü
Rakete bee bee
Rummpfftillfftoooo?
Ziiuu ennze ziiuu rinnzkrrmüüüü, ziiuu ennze ziiuu rinnzkrrmüüüü;
Rakete bee bee
Rakete bee zee
3
Fümms bö wö tää zää Uu, pögiff, kwii Ee.
Dedesnn nn rrrrr, Ii Ee, mpiff tillff toooo, tillll, Jüü-Kaa?
Rinnzekete bee bee nnz krr müüüü, ziiuu ennze ziiuu
rinnzkrrmüüüü,
Rakete bee bee.
Rrummpff tillff toooo?
ü
1
2
3
43
a


Rum!
Rrummpff? (G)
Rum!
Rrummpff t?
Rr rr rum!
Rrummpff tll?
Rr rr rr rr rum!
Rrummpff tillff?
Rr rr rr rr rr rum!
Rrummpff tillff toooo?
Rr rr rr rr rr rr rum!
Rrummpff tillff toooo? Ziiuu!
Rr rr rr rr rr rr rr rum!
Rrummpff tillff toooo? Ziiuu ennze!
Rr rr rr rr rr rr rr rr rum!
Rrummpff tillff toooo? Ziiuu ennze ziiuu!
Rr rr rr rr rr rr rr rr rr rum!
Rrummpff tillff toooo? Ziiuu ennze ziiuu nnzkrrmüüüü!
Rr rr rr rr rr rr rr rr rr rr rum!
Rrummpff tillff toooo? Ziiuu ennze ziiuu nnzkrrmüüü
ziiuu ennze ziiuu rinnzkrrmüüüü!
Rr rr rr rr rr rr rr rr rr rr rr rr rr rum!!!
Rrummpff tillff toooo? Ziiuu ennze ziiuu nnzkrrmüüüü
ziiuu ennze ziiuu rinnzkrrmüüüü!
Rakete bee bee!
Rr rr rr rr rr rr
Rr rr rr rr rr rr
Rr rr rr rr rr rrumm!!!!!!!!!!
Rrummpff tillff toooo? Ziiuu ennze ziiuu nnzkrrmüü
ziiuu ennze ziiuu rinnzkrrmüüüü!
Rakete bee bee
Rakete bee zee
4
Fümms bö wö tää zää Uu, pögiff, kwii Ee.
Dedesnn nn rrrrr, Ii Ee, mpiff tillff toooo, tillll, Jüü-Kaa?
(cantado)
Rinnzekete bee bee nnz krr müüüü, ziiuu ennze ziiuu
rinnzkrrmüüüü,
Rakete bee bee.
Rrummpff tillff toooo?
ü
1
2
3
3A
4
Rum! (H)
RrRrRrRrummpff?
Rum!
RrRrRrRrummpff t?
Rum!
RrRrRrRrRrummpff tll?
Rum!
RrRrRrRrRrRrummpff tllff toooo?
Rum!
RrRrRrRrRrRrRrummpff tllff toooo ziiuu!
Rum!
RrRrRrRrRrRrRrRrummpff tllff toooo ziiuu ennze!
Rum!
RrRrRrRrRrRrRrRrRrummpff tllff toooo? Ziiuu ennze!
ziiuu nnzkrrmüüüü
Rum!
RrRrRrRrRrRrRrRrRrRrRrRrummpff tllff toooo? Ziiuu
ennze ziiuu nnzkrrmüüüü, ziiuu ennze ziiuu
rinnzkrrmüüüü!
Rum!
RrRrRrRrRrRrRrRrrRrRrRRrRrRrRrummpff tllff
toooo?
Ziiuu ennze ziiuu nnzkrrmüüüü
Ziiuu ennze ziiuu rinnzkrrmüüüü
Rakete bee bee
Rrrrummmm!!!!(gritando)
RrRrRrRrRrRr
RrRrRrRrRrRr
RrRrRrRrRrRr
RrRrRrRrRrRr
Rrrrrrrrrrrrrrrrummmmmpffff tillffff tooooooo?
Ziiuu ennze ziiuu nnzkrrmüüüü
Ziiuu ennze ziiuu rinnzkrrmüüüü
Rakete bee bee?
Rakete bee zee
1
Rakete rinnzekete
Rakete rinnzekete
Rakete rinnzekete
Rakete rinnzekete
Rakete rinnzekete
Rakete rinnzekete
Beeeee
x bö
ü3+
3a

bö (I)









böwö
fümmsbö
böwö
fümmsbö
böwö
fümmsbö
böwö
fümmsbö
böwö
fümmsbö
böwö
fümmsbö
böwörö
fümmsböwö
böwörö
fümmsböwö
böwörö
fümmsböwö
böwörö
fümmsböwö
böwörö
fümmsböwö
böwörö
fümmsböwö
böwörötää
fümmsböwötää
böwörötää
fümmsböwötää
böwörötää
fümmsböwötää
böwörötää
fümmsböwötää
böwörötää
fümmsböwötää
böwörötää
fümmsböwötää
böwörötääzää
fümmsböwötääzää
böwörötääzää
fümmsböwötääzää
böwörötääzää
fümmsböwötääzää
böwörötääzää
fümmsböwötääzää
böwörötääzää
fümmsböwötääzää
böwörötääzää
fümmsböwötääzää
böwörötääzääUu
fümmsböwötääzääUu
böwörötääzääUu
fümmsböwötääzääUu
böwörötääzääUu
fümmsböwötääzääUu
böwörötääzääUu
fümmsböwötääzääUu
böwörötääzääUu
fümmsböwötääzääUu
böwörötääzääUu
fümmsböwötääzääUu
böwörötääzääUu pö
fümmsböwötääzääUu pö
böwörötääzääUu pö
fümmsböwötääzääUu pö
böwörötääzääUu pö
fümmsböwötääzääUu pö
böwörötääzääUu pö
fümmsböwötääzääUu pö
böwörötääzääUu pö
fümmsböwötääzääUu pö
böwörötääzääUu pö
fümmsböwötääzääUu pö
böwörötääzääUu pögö
fümmsböwötääzääUu pögö
böwörötääzääUu pögö
fümmsböwötääzääUu pögö
böwörötääzääUu pögö
fümmsböwötääzääUu pögö
böwörötääzääUu pögö
fümmsböwötääzääUu pögö
böwörötääzääUu pögö
fümmsböwötääzääUu pögö
böwörötääzääUu pögiff
fümmsböwötääzääUu pögiff
böwörötääzääUu pögiff
fümmsböwötääzääUu pögiff
böwörötääzääUu pögiff
fümmsböwötääzääUu pögiff
böwörötääzääUu pögiff
fümmsböwötääzääUu pögiff
böwörötääzääUu pögiff
fümmsböwötääzääUu pögiff
böwörötääzääUu pögiff
fümmsböwötääzääUu pögiff
kwiiee kwiiee
kwiiee kwiiee
kwiiee kwiiee
kwiiee kwiiee
kwiiee kwiiee
kwiiee kwiiee
Fümms bö wä tää zää Uu, pögiff, kwiiee.
Dedesnn nn rrrrr, Ii Ee, mpiff tillff toooo, tillll, Jüü-Kaa?
Rinnzekete bee bee nnz krr müüüü, ziiuu ennze ziiuu rinnzkrrmüüüü,
Rakete bee bee.
Rrummpff tillff toooo?
Ziiuu ennze ziiuu nnzkrrmüüüü, ziiuu ennze ziiuu rinnzkrrmüüüü,
Rakete bee bee.
Rakete bee zee.
Fümms bö wä tää zää Uu
Uu zee tee wee bee
zee tee wee bee
zee tee wee bee
zee tee wee bee
zee tee wee bee
zee tee wee bee Fümms



























ü
1
2
3
3a
4
ü3


(final)
Fümms bö fümms bö wö Fumms bö wö tääää?
Fümms bö fümms bö wö Fumms bö wö tää zää Uuuu?
Rattatata tattatata tattatata
Rinnzekete bee bee nnz krr müüüü?
Fümms bö
Fümms böwö
Fümms bö wö täää????? (gritando)
1
1

3
1

Σκοτώνοντας έναν (διαστημικό) Ελέφαντα



Salvador, Dali, Space elephant, 1977-1984.


‘Μα δεν σκόπευα να σκοτώσω τον ελέφαντα. Τον κοίταζα να σωριάζεται στο γρασίδι με τα μπροστινά του πόδια, μ' εκείνο το μεγαλεπίβολο στυλ που οι ελέφαντες έχουν...’

George Orwell, Shooting an Elephant, 1936


Τι μπορεί να είναι μια 'ανόητη' στροφή;

Πρόκειται για μια ποιητική μορφή κάποιας ασυναρτησίας, που συνήθως γράφεται για χιουμοριστικό σκοπό, που είναι σκόπιμα και ανοικτά παράδοξη, ηλίθια, ειρωνική, ιδιότροπη, ή απλά παράδοξη. Κάποια κείμενα του κινήματος Dada θα μπορούσαν να θεωρηθούν τέτοια. Σε κάποιες περιπτώσεις, το χιούμορ των 'ανόητων' ποιημάτων βασίζεται στην ασυμβατότητα φράσεων που παρότι γραμματικά στέκουν, δεν βγάζουν νόημα, όπως π.χ. στη φράση:

"'I see' said the blind man to his deaf and dumb daughter as he picked up his hammer and saw."


Τι μπορεί να είναι (-ήταν) το Dada;

Το Dada συνήθως συνδέεται με την 'ανόητη' ποίηση. Το Dada είναι μια νέα τάση στην τέχνη. Κάποιος μπορεί να το ισχυριστεί αυτό από το γεγονός ότι μέχρι σήμερα κανείς δεν ήξερε για αυτό, και αύριο όλοι στη Ζυρίχη θα μιλάνε για αυτό. Το Dada προέρχεται από το λεξικό. Είναι φοβερά απλό. Στα Γαλλικά σημαίνει 'παιδικό αλογάκι.' Στα Γερμανικά 'αντίο,' 'παράτα μας,' 'τα λέμε.' Στα Ρουμάνικα 'Ναι, πράγματι, έχεις δίκιο, αυτό είναι.' Κοκ. 


Τι μπορεί να είναι ένα ηχο-ποίημα (sound poem);

Στα ρώτα παραδείγματα περιλαμβάνεται το 'Zang Tumb Tumb' (1914), του Ιταλού F. T. Marinetti. Επίσης, ένα απόσπασμα που παίχτηκε από τον Hugo Ball στο Cabaret Voltaire, το 1915, πηγαίνει κάπως έτσι:

"I created a new species of verse, 'verse without words,' or sound poems....I recited the following: "gadji beri bimba glandridi lauli lonni cadori...", (Albright, 2004)

Αλλά το πραγματικό αποκορύφωμα της όλης ιστορίας έρχεται με την Ουρσονάτα (Ursonate) του Kurt Schwitters. Το κύριο θέμα του είναι μια λέξη, "fmsbwtözäu," που προφέρεται Fümms bö wö tää zää Uu, από ένα ποίημα του Raoul Hausmann, από το 1918, προφανώς ένα επίσης ηχοποίημα. Ο Schwitters έγραψε επίσης ένα λιγότερο γνωστό ηχοποίημα που αποτελείται από τον ήχο του γράμματος W. (Albright, 2004)

Περιλαμβάνω τέλος ένα ποίημα του Edward Lear, για την Ελλάδα:

SPOTS OF GREECE
Papa once went to Greece,
And there I understand
He saw no end of lovely spots
About that lovely land.
He talks about these spots of Greece
To both Mama and me
Yet spots of Greece upon my dress
They can't abear to see!
I cannot make it out at all—
If ever on my Frock
They see the smallest Spot of Greece
It gives them quite a shock!
Henceforth, therefore—to please them both
These spots of Greece no more
Shall be upon my frock at all—
Nor on my Pinafore.




ΛΕΚΕΔΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
Ο Μπαμπάς κάποτε πήγε στην Ελλάδα
Κι εκεί απ' ότι κατάλαβα
Δεν έβλεπε τέλος στα όμορφα μέρη
Σ' αυτήν την όμορφη χώρα.
Μιλάει γι' αυτά τα μέρη της Ελλάδας
Στη Μαμά και σε μένα
Μα λεκέδες της Ελλάδας πάνω στο φόρεμά μου
Δεν αντέχουν να δουν!
Δεν μπορώ να το καταλάβω-
Αν ποτέ πάνω στο Παλτό
Δουν το μικρότερο Λεκέ της Ελλάδας
Παθαίνουν ένα απαίσιο σοκ!
Από τότε, οπότε- για να ικανοποιήσω και τους δυο
Αυτοί οι λεκέδες της Ελλάδας
Δεν θα είναι πλέον πάνω στο παλτό-
Ούτε στην Ποδιά μου!


links:


(Οι 'Λεκέδες της Ελλάδας' σε δική μου Ανόητη μετάφραση)







12/9/08

Κάτι για τη σύγχρονη οικονομία

Μια προσωπική τοποθέτηση

Ο Αριστοτέλης έλεγε πως ο άνθρωπος είναι πρώτα απ' όλα και πάνω απ' όλα πολιτικό ον. Επομένως και όλα τα λεγόμενα ενός ανθρώπου έχουν πολιτική βάση ή πολιτικό σκοπό. Άρα θα ήταν καλό έως απαραίτητο να έχει ένας άνθρωπος συναίσθηση και συναίνεση σχετικά με την πολιτική του ταυτότητα ιδεολογία και πράξη. Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από μία απολιτικοποίηση η οποία επήλθε μέσω της τεχνολογικής έκρηξης και κυρίως μέσω της νοοτροπίας του καταναλωτισμού. Το internet δεν ξέφυγε από αυτόν τον κανόνα αν και παραμένει ό,τι πιο αναρχικό ανέδειξε ως τώρα η σύγχρονη τεχνολογία. Όμως η πολιτική ταυτότητα παραμένει μία από τις βασικές ανθρώπινες ιδιότητες αφού έχει να κάνει με τον τρόπο που ο άνθρωπος εκφράζει τη συλλογική του φύση και εντάσσεται ή όχι μέσα στην κοινωνία.


Η φύση ως κοινωνικό φαινόμενο (και όχι το αντίθετο)

Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι ο άνθρωπος προσάρμοσε τον τρόπο ζωής του σύμφωνα με τις συνθήκες του περιβάλλοντος. Ακόμη περισσότερο πως οι απόψεις του ανθρώπου για τον κόσμο και η οργάνωση της κοινωνίας οφείλονται σε προσαρμογή και μετάφραση των νόμων της φύσης. Αν σκεφτούμε όμως ότι το βάρος για παράδειγμα ενός ανθρώπου επομένως και η δύναμη της βαρύτητας δεν έχει σχέση με τις πολιτικές του πεποιθήσεις διαπιστώνουμε ότι η 'πολιτικότητα' αποτελεί μια ξεχωριστή και ανεξάρτητη από το περιβάλλον και τη φύση ανθρώπινη ιδιότητα. Στο παρελθόν η φύση έχει χρησιμοποιηθεί από τον άνθρωπο ως αποδεικτικό στοιχείο διαφόρων ιδεολογιών. Από τις πιο φιλελεύθερες ιδεολογίες που έλεγαν πως η φύση διδάσκει την ελευθερία μέχρι και τις πιο φασιστικές που έδειχναν μες στη φύση είδη να κυριαρχούν πάνω σε άλλα είδη ή άτομα και φυλές ενός είδους να κυριαρχούν πάνω σε άτομα και φυλές του ίδιου είδους ο κοινός παρανομαστής παραμένει ο ίδιος: Ο τρόπος με τον οποίον ο άνθρωπος μετέφρασε και κατανόησε για δικό του όφελος τη φύση.


Η έννοια της ατομικής ιδιοκτησίας της κληρονομικότητας και των σχέσεων εξουσίας

Η αντικειμενοποίηση της φύσης και των φυσικών δυνάμεων από τον άνθρωπο είχε βέβαια ως τελικό σκοπό να ελέγξει το περιβάλλον του και τους φυσικούς πόρους ακόμη και άλλους ανθρώπους. Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά του ανθρώπου είναι η κτητικότητα. Η τάση του δηλαδή να οικειοποιείται τον κόσμο με τρόπο ώστε να θεωρεί ότι του ανήκει. Μπορούμε να θυμηθούμε για παράδειγμα το γεωκεντρικό μοντέλο του κόσμου που στηρίχτηκε ακριβώς σ' αυτήν τη νοοτροπία. Η κτητικότητα αποτελεί βέβαια ένα από τα πολλά πρωτόγονα κατάλοιπα του ανθρώπου. Αυτό ωστόσο δε σημαίνει ότι δεν πρέπει να υπάρχει ατομική ιδιοκτησία αλλά αυτή πρέπει να προέρχεται μέσα από τον μόχθο και τη χρησικτησία και όχι από κληρονομικά συμβόλαια. Εδώ βέβαια μπαίνει και το θέμα της κληρονομικότητας. Ένας φίλος μου για παράδειγμα έγινε δικηγόρος επειδή ήταν ο πατέρας του κοκ. Πόσο καλός δικηγόρος μπορεί να είναι αυτός; Τα κληρονομικά δικαιώματα θα μπορούσε κάποιος να τα στηρίξει στη φύση και στο DNA. Το DNA είναι πράγματι ένας συντηρητικός μηχανισμός έχει δηλαδή την τάση να αναπαράγεται πιστά. Ωστόσο το DNA μας διαμορφώθηκε από περιβαλλοντικές συνθήκες και πρόκειται για έναν τυπικό βιολογικό μηχανισμό που δεν έχει να κάνει με πολιτική βούληση κοινωνική δεξιότητα ή αίσθημα δικαίου. Μ' άλλα λόγια η δημοκρατικότητα ενός ανθρώπου βρίσκεται στα μιμίδια και όχι στα γονίδια. Η κληρονομικότητα στο δίκαιο αποτελεί άλλο ένα άδικο κατάλοιπο από την εποχή της οικογενειοκρατίας (η οποία καλά κρατά) και των αγελών. Η ατομική (κληρονομική) ιδιοκτησία η κληρονομικότητα δικαιωμάτων μαζί με τις σχέσεις εξουσίας αποτελούν το τρίπτυχο της σύγχρονης κοινωνικής συντήρησης.


Η σύγχρονη ζωή μέσα σ' ένα κλουβί

Για τις σχέσεις εξουσίας θα ήθελα να πω κάποια πράγματα περισσότερο. Λέμε ότι στη φύση υπάρχουν κοπάδια με αρχηγούς και υποτελείς. Στη φύση υποτίθεται πως τα πάντα υπόκεινται σε κανόνες ιεραρχίας. Το ίδιο και στην ανθρώπινη κοινωνία. Ακόμη και τα αριστερά κοινοβουλευτικά κόμματα δέχονται τις σχέσεις εξουσίας ως κάτι απαραίτητο για την οργάνωση της κοινωνίας. Ξεχάσαμε όμως άλλες μορφές φυσικής οργάνωσης όπως των μελισσών ή των δελφινιών ή των πουλιών όπου εκεί οι σχέσεις εξουσίας όχι μόνο διαφοροποιούνται αλλά ίσως και να μην υπάρχουν. Θεωρήσαμε ότι καταγόμαστε από τους πιθήκους για να ερμηνέψουμε και το θεσμό του pater familias (του βασιλιά πίθηκου αν προτιμάτε) που τόσο γερά κρατά και στην εποχή μας. Οι σχέσεις εξουσίας που στην εποχή μας έχουν γίνει τόσο απρόσωπες και ισχυρότερες από ποτέ είναι που έφεραν τη σύγχρονη κοινωνία στο πρόθυρο ενός μεγάλου κλουβιού. Και μας είπαν: 50- 100 πανάκριβα τετραγωνικά μπετόν με κάνα δυο παράθυρα. Μπείτε μέσα. Έχετε δει αλήθεια ποτέ πώς στριφογυρνάει ένα θηρίο μέσα στο κλουβί; Ακριβώς όπως και οι ψυχές μας μέσα στα σύγχρονα διαμερίσματα. Ο άνθρωπος στέρησε την ελευθερία από όλα τα άγρια πλάσματα του κόσμου και ύστερα πρόσφερε στον εαυτό του ένα κλουβί. Τώρα ας το φάμε.


Αναρχισμός δίχως επίθετα

Κάποιοι λένε ότι ο αναρχισμός θα μπορούσε να αποτελέσει κάποτε το ιδανικό πολίτευμα. Συμφωνώ αν και αυτό που προσωπικά ονομάζω αναρχία δεν έχει καμία σχέση με αυτό που άλλοι ονομάζουν αναρχία χωρίς να είμαι ατομιστής απαραίτητα. Η αναρχία πρώτα απ' όλα προϋποθέτει υψηλό πολιτικό φρόνημα και προσωπική παρρησία φυσιολατρεία και τεχνολογική γνώση ατομική αρτιότητα και κοινωνική κατάρτιση. Αναρχικοί δεν είναι ούτε τα πρεζάκια ούτε οι μορμόνοι ούτε οι καλόγεροι του άγιου όρους ούτε οι μίζεροι που ξημεροβραδιάζονται σε καφενεία μιλώντας για την αναρχία. Αναρχικές είναι οι μέλισσες ίσως οι αετοί και αναρχικοί θα είναι μια χούφτα άνθρωποι που κατάφεραν να μείνουν έξω από τις κλίκες και τα κυκλώματα αλλά που ποτέ δεν έπαψαν να αγαπούν τον άνθρωπο και να παλεύουν για την κοινωνία. Φασίστες είναι αυτοί που ρυπαίνουν που μαρσάρουν που κορνάρουν που σέρνουν τα έπιπλα στο σπίτι τους ενοχλώντας τους από κάτω αυτοί που ψηφίζουν παραδοσιακά όπως κάτι βλάκες που ακόμη πιστεύουν στο βασιλιά ή στη δικτατορία του προλεταριάτου.

Αυτά τα λίγα. Και ο νοών νοήτω. Το παρόν blog το αφιερώνω στην αθωότητα ενός δολοφονημένου 15χρονου παιδιού και στο θυμό μιας χούφτας νέων παιδιών που χύθηκαν στους δρόμους κατέστρεψαν τις περιουσίες μας και μας θύμισαν ότι είμαστε προβατάκια και υποκριτές. Εύχομαι σύντομα να ξυπνήσουμε κι εύχομαι επίσης σύντομα οι μπάτσοι- σερίφηδες να εξαφανιστούν από τις σύγχρονες κοινωνίες οι οποίες σίγουρα δεν τους έχουν ανάγκη. Ευχαριστώ την εποχή μου που μου έδωσε το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης και εύχομαι σύντομα να εξαφανιστούν κάθε είδους κυ-ββ-άκια λογικής και κλου-ββ-άκια φυλακής. Η ξαστεριά βρίσκεται εκεί που ακόμα κανείς δεν περιμένει.


Η εικόνα του post από εδώ.



12/6/08

Το αντικείμενο και το αποκείμενο



Canyon Diablo Meteorite


"Σαν μια πέτρα πεταμένη έξω από το σύμπαν"




Σχετικά με την κυββική μας λογική

Πιστεύω πως το γεωμετρικό σχήμα που ταιριάζει καλύτερα στη λογική είναι ο κύβος. Φαντάζομαι ότι οι περισσότεροι θα συμφωνήσουν. Θα πρότεινα μάλιστα τη λέξη κλουββί, με δύο -β-, για να ωρύονται οι διορθωτές. Ανεξάρτητα πάντως από την ορθογραφία της λέξης τα όριά της είναι καθορισμένα και ταυτόχρονα είναι συγκεκριμένη η τοπολογία ενός κύβου. Η λογική μας ακόμη και ανορθόγραφη δε θα μπορούσε παρά να είναι κυββική.

Στη συνέχεια βέβαια σκέφτηκα τι νόημα θα είχε για κάποιον π.χ. ιθαγενή του αμαζονίου ένα τετράγωνο ή ακόμη περισσότερο τι σημασία θα απέδιδε στη λογική, στη συνέπεια της σκέψης ή στην ορθογραφία των λέξεων, αν υπάρχει η λέξη λογική στο λεξιλόγιο του. Πιστεύω πως και για τα περισσότερα πράγματα ή καταστάσεις, όπως το συναίσθημα, η αγάπη, ο θεός, η τέχνη θα αποδίδαμε την ίδια σημασία και θα χρησιμοποιούσαμε λίγο- πολύ τα ίδια αντικείμενα για να συμβολίσουμε αυτές τις έννοιες, όχι όμως όλοι από εμάς.



Ο κόσμος των Μορφών (Ιδεών)

Ο Πλάτωνας ήταν από τους πρώτους που θεώρησε πως μέσα στο σύμπαν θα υπάρχουν κάποιες κοινές για όλους και για όλα τα πράγματα καταστάσεις, παγκοσμιότητες (universalities), που ονόμασε Μορφές. Σύμφωνα με τον Πλάτωνα, οι Μορφές βρίσκονται έξω από τον κόσμο, είναι άχωρες και άχρονες και αποτελούν τη βαθύτερη ουσία των πραγμάτων και τα οποία τις μιμούνται. Οι μορφές των καθημερινών μας πραγμάτων δεν είναι πραγματικές αλλά αποτελούν τις σκιές των Μορφών, οι οποίες αποτελούν και την αληθινή πραγματικότητα.



Οι Μορφές και οι μορφές

Θα χρησιμοποιήσουμε το πρώτο γράμμα κεφαλαίο για να ξεχωρίζουμε αυτές τις Μορφές, από τις μορφές με την έννοια που τις χρησιμοποιούμε στην καθομιλουμένη. Ο Πλάτωνας πίστευε πως μπορούμε να εννοήσουμε τις Μορφές χρησιμοποιώντας την ανθρώπινη σκέψη. Πώς όμως είναι δυνατόν χρησιμοποιώντας κάτι ανθρώπινο, τη σκέψη, να συνειδητοποιήσουμε κάτι το θεϊκό, τη Σκέψη. Για τον Πλάτωνα ο θεός ήταν ταυτόσημος με την Ιδέα του καλού (το Αγαθό). Πώς όμως μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε τον Αληθινό θεό, αν μπορούμε μόνο να έχουμε μια καθημερινή εικόνα της Καλοσύνης;



Το Όργανο

Πρόκειται για τη λέξη με την οποία ομαδοποιήθηκε το έργο του Αριστοτέλη πάνω στη λογική. Ο Αριστοτέλης, μαθητής του Πλάτωνα αλλά πιο πραγματιστής, αντέτεινε στη θεωρία των Μορφών του δασκάλου του ότι οι Μορφές δεν μπορούν να έχουν αντικειμενική υπόσταση (αφού όπως κι εγώ διαπίστωσα παραπάνω δε θα μπορούσαμε να τις αντιληφτούμε), αλλά μπορεί κάποιος να τις θεωρήσει μέσα από την εμφάνισή τους στα πράγματα. Κατά αυτήν την έννοια, ο Αριστοτέλης επίσης αναίρεσε την άποψη του Πλάτωνα ότι υπάρχει κάποιο ξεχωριστό μέρος στο Σύμπαν όπου βρίσκονται οι Μορφές και ανταυτού είπε πως βρίσκονται μέσα στα ίδια τα αντικείμενα που τις εκφράζουν.



Το Αντικείμενο (Object)

Η ανθρώπινη σκέψη μοιάζει με το νερό. Χρειάζεται ένα δοχείο, ένα καλούπι, για να σχηματιστεί. Χωρίς αυτό είναι καταδικασμένη να χυθεί άμορφη και να σκορπίσει μέσα στον κόσμο. Ακόμη και οι πιο αφηρημένες έννοιες της σκέψης μας χρειάζονται να αποκτήσουν κάποια μορφή για να έχουν νόημα. Λέμε για παράδειγμα τη λέξη αγάπη και σκεφτόμαστε ένα τριαντάφυλλο ή τη μορφή της μάνας. Λέμε για το Αίμα του χριστού κι αμέσως ψάχνουμε το ιερό Δισκοπότητρο που θα το φιλοξενήσει. Πολύ φοβάμαι πως αν υπάρχουν Μορφές ή Ψυχές θα είναι απλά ιδιότητες κάποιων γνωστών ή αγνώστων αντικειμένων και φαινομένων του σύμπαντος.



Το Αφηρημένο (Abstract)

Διαπιστώσαμε ότι κάθε τι θα πρέπει να έχει κάποια μορφή ή έστω περιεχόμενο. Μπορεί να είναι άμορφο σαν το νερό ή τον αέρα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν έχει κάποια ουσία. Η ουσία όμως αποτελεί την πρώτη ύλη με την οποία θα πλάσουμε το αντικείμενο έστω κι αν αυτό είναι κάτι τελείως αφηρημένο. Οι φυσικές δυνάμεις για παράδειγμα είναι αφηρημένες έννοιες αλλά απορρέουν από συνήθη αντικείμενα που φέρουν ιδιότητες. Γι αυτό άλλωστε και στην εποχή μας η έννοια των παγκοσμιοτήτων έχει αντικατασταθεί από τις έννοιες των φυσικών νόμων και των ιδιοτήτων της ύλης.



Το Υποκείμενο (Subject)

Το κλασσικό ερώτημα παραμένει αν υπάρχει κάποια πραγματικότητα πριν την παρατηρήσουμε. Από τον απόλυτο ιδεαλιστικό ρεαλισμό του Πλάτωνα, ότι υπάρχει ένας αντικειμενικός υπερβατικός κόσμος των Μορφών ή Ιδεών του οποίου αποτελούμε ψήγματα, μέχρι τον πραγματιστικό και σχετικιστικό ρεαλισμό του Αριστοτέλη, ότι κι αν υπάρχει υπερβατικός κόσμος αυτός αποκτά υφή κι αποκαλύπτεται μόνο μέσα από τα καθημερινά πράγματα, και από τον Γαλιλαίο και τον επιστημονικό πειραματισμό, μέχρι τον απόλυτο σχετικισμό της σχετικότητας του Einstein, ότι τα πράγματα υπάρχουν μόνο το ένα σε σχέση με το άλλο, και την πιθανοκρατική φαινομενολογία της κβαντομηχανικής, ότι τα πράγματα εμφανίζονται και διαμορφώνουν ιδιότητες τη στιγμή της μέτρησης, ο κοινός παρονομαστής σε όλες αυτές τις θεωρίες είναι ο άνθρωπος που σκέφτεται. Το υποκείμενο με τις απόψεις του, τις ανάγκες του και τις συγκεκριμένες λειτουργίες του μυαλού και των αισθήσεών του. Ο κόσμος ποτέ δεν έπαψε να είναι για μας ένα αντικείμενο είτε της ανθρώπινης περιέργειας ή της αδιαφορίας.



Το Αποκείμενο (Abject)

Συχνά ο όρος αποκειμενοποίηση (abjection) χρησιμοποιείται για να περιγράψει περιθωριοποιημένες κοινωνικές ομάδες. Με αυτήν την έννοια ο όρος αποκείμενο βρίσκεται ανάμεσα στο αντικείμενο και στο υποκείμενο, κάτι ζωντανό και όμως όχι. Ο όρος πρωτοχρησιμοποιήθηκε από την Julia Kristeva. Επίσης ο όρος -χώρος της αποκειμενοποίησης- χρησιμοποιείται για να περιγράψει την περιοχή που βρίσκονται τα περιθωριοποιημένα αποκείμενα. Σύμφωνα με την Kristeva, αφού το αποκείμενο είναι καταδικασμένο να ζει έξω από τη συμβολική τάξη του κόσμου, ζει μια εξορισμού τραυματική εμπειρία, για τον ίδιο λόγο που μας απωθεί η θέα ενός νεκρού, καθώς ξέρουμε πως κάποτε ήταν ζωντανός και ότι μας περιμένει η ίδια μοίρα. Προσωπικά δε μ' ενδιαφέρει η θεωρία της Kristeva τόσο κοινωνιολογικά όσο σημασιολογικά και σχετικά με τον όρο -αποκείμενο-. Θα σημειώσω ενδεικτικά τα όρια ανάμεσα στις λέξεις objection (άρνηση) και subjection (υποταγή). Θεωρώ τη σχέση αποκαλυπτική.



Τα όρια όλων των πραγμάτων

Είναι άραγε οι ανθρώπινες έννοιες αντικείμενα με κάποια πραγματική υπόσταση στον κόσμο; Προέρχονται τα φυσικά φαινόμενα από κάποια υπερβατικά αντικείμενα, τα οποία ο άνθρωπος συνειδητοποιεί μέσω των εννοιών; Υπάρχουν οι φυσικοί νόμοι έξω από τα πράγματα και τις ιδιότητές τους; Ας φανταστούμε μια πέτρα μόνη της μέσα στο σύμπαν. Θεωρούμε επίσης πως ο νόμος της παγκόσμιας έλξης (βαρύτητα) προϋπάρχει. Αφού όμως αυτή η πέτρα δεν έχει κάποιο άλλο σώμα στην περιοχή της ούτε κάπου αλλού για να αλληλεπιδράσει, δεν έχει βάρος, γιατί το βάρος (δύναμη της βαρύτητας) προέρχεται μέσα από την αλληλεπίδραση δύο υλικών σωμάτων. Άρα δεν έχει νόημα να μιλάμε και για δύναμη της βαρύτητας. Επομένως δεν υπάρχουν παγκοσμιότητες, Μορφές, έξω τουλάχιστον από τα αντικείμενα και τις ιδιότητές τους. Από κει και πέρα οι ιδιότητες των αντικειμένων και της ύλης, από την οποία αποτελούνται, καθορίζουν τους φυσικούς νόμους, οι οποίοι πράγματι θα έχουν καθολική ισχύ και κοινή μορφή παντού μέσα στο σύμπαν. Οι Μορφές μοιάζουν σαν μοναχικές Πέτρες πεταμένες, η κάθε μια χωριστά, έξω από το σύμπαν και ταυτόχρονα έξω από τη συμβολική τάξη της φυσικής ιεραρχίας και της ίδιας μας της φαντασίας, έτσι ώστε να μοιάζουν μορφές ζωντανές-νεκρές, μαζί υπαρκτές κι απίθανες να υπάρχουν. Οι μορφές ωστόσο χρειάζονται, σαν αντικείμενα ή αποκείμενα, όπως και τα περιθώρια έξω από τον κόσμο που κατοικούν, αλλιώς τα όριά μας θα ήταν όλα ασαφή. Είναι βέβαια μια τραγική διαπίστωση, καθώς οι καλύτερες θεωρίες μας και τα μεγαλύτερα επιτεύγματα πηγάζουν μέσα από την περιθωριοποίηση ανθρώπων και πραγμάτων. Εκεί που κάποιος μπορεί να απολαμβάνει μια πηγή αμείλικτης ελευθερίας, έξω από τα καθημερινά κλουββάκια των ανέσεων της λογικής.



Πηγές:

The abject, Wikipedia

The problem of universals, Wikipedia.

12/3/08

Το Δάσος στο τσεκούρι


The Forest in the axe

Κάποιος μόλις πέθανε αλλά είμαι ζωντανός ωστόσο δεν έχω πια ψυχή. Δεν έχω πια παρά ένα διάφανο κορμί που μέσα του διάφανα περιστέρια πέφτουνε πάνω σε ένα διάφανο στιλέτο που κρατάει ένα διάφανο χέρι. Βλέπω την προσπάθεια σε όλη την ομορφιά της, την πραγματική προσπάθεια που δεν μπορεί να μετρηθεί με τίποτα, λίγο πριν την εμφάνιση του τελευταίου αστεριού. Το κορμί που κατοικώ σαν μια καλύβα και νοικιασμένη απεχθάνεται την ψυχή που είχα και που επιπλέει μακριά. Ήρθε ο καιρός να τελειώνουμε με αυτήν τη θρυλική διττότητα που μ’ έχει τόσο βαρύνει. Πάει ο καιρός που τα μάτια χωρίς φως και δίχως κύκλους αντλούσαν τη θολούρα στις λίμνες των χρωμάτων. Δεν υπάρχει πια ούτε κόκκινο ούτε μπλε. Το κόκκινο- μπλε ομόφωνα χάνεται με τη σειρά σαν ένα κόκκινο στήθος στο γκρεμό της αδιαφορίας. Κάποιος μόλις πέθανε,- ούτε εσύ ούτε εγώ ούτε κανείς συγκεκριμένα αλλά όλοι μας, εκτός από εμένα που επιβιώνει με πολλούς τρόπους: ακόμη κρυώνω, για παράδειγμα. Αρκετά...

...Α σκιά μου, αγαπητή σκιά. Πρέπει να γράψω ένα μεγάλο γράμμα σ’ αυτήν τη σκιά που έχω χάσει. Θα ξεκινούσα ως εξής: Αγαπητή σκιά. Σκιά, αγαπημένη. Βλέπεις. Δεν υπάρχει πια ήλιος. Δεν υπάρχει παρά ένας τροπικός από τους δυο. Δεν υπάρχει παρά ένας άνθρωπος ανάμεσα σε χίλιους. Δεν υπάρχει παρά μια γυναίκα στην απουσία της σκέψης που χαρακτηρίζει με μαύρο καθαρό αυτήν την καταραμένη εποχή. Αυτή η γυναίκα κρατάει ένα μπουκέτο μ’ αθάνατα στη μορφή του αίματός μου.